Cờ vua – chuyển hóa đam mê “ảo” thành năng lực “thật”

Điểm chung dễ nhận thấy ở nhiều học sinh nghiện game là khả năng tập trung cao, phản xạ nhanh, tư duy chiến thuật tốt nhưng lại bị đặt sai môi trường. Cờ vua, với cấu trúc tương tự các trò chơi chiến thuật, đã trở thành “cầu nối” giúp các em chuyển hóa đam mê game thành hoạt động trí tuệ lành mạnh.

Khác với game điện tử mang tính giải trí tức thời, Cờ vua buộc người chơi phải suy nghĩ sâu, dự đoán nhiều nước đi, chịu trách nhiệm cho mỗi quyết định của mình. Qua đó, học sinh dần hình thành thói quen tư duy có kế hoạch, biết cân nhắc hậu quả – điều mà game online thường không mang lại.

Rèn luyện khả năng kiểm soát bản thân và cảm xúc

Học sinh cá biệt thường gặp khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc, dễ nóng nảy, bỏ cuộc hoặc phản ứng tiêu cực khi thất bại. Cờ vua lại dạy các em một bài học quan trọng: thất bại là một phần của quá trình trưởng thành.

Mỗi ván cờ thua là một lần học sinh phải bình tĩnh nhìn lại sai lầm, phân tích nguyên nhân và tìm cách cải thiện. Quá trình này giúp các em rèn luyện sự kiên nhẫn, khả năng tự điều chỉnh cảm xúc và tinh thần chịu trách nhiệm – những kỹ năng cốt lõi để hòa nhập tốt hơn trong môi trường học đường và xã hội.

Xây dựng bản lĩnh và sự tự tin cho học sinh cá biệt

Tại CLB Cờ vua Trường IVS, học sinh không bị gắn “nhãn” cá biệt mà được nhìn nhận như những cá nhân có tiềm năng riêng. Việc được thi đấu, được ghi nhận thành tích, dù là nhỏ nhất, giúp các em từng bước xây dựng sự tự tin và cảm giác được công nhận.

Nhiều học sinh từng nghiện game, học lực sa sút đã thay đổi rõ rệt khi tham gia CLB: biết đặt mục tiêu, kiên trì theo đuổi, tôn trọng luật chơi và đối thủ. Bản lĩnh trong từng ván cờ dần được chuyển hóa thành bản lĩnh trong học tập và cuộc sống.

Cờ vua – công cụ giáo dục bền vững, không áp đặt

Điểm đặc biệt trong mô hình của IVS là không ép buộc học sinh “từ bỏ game” một cách cứng nhắc, mà tạo ra một sân chơi trí tuệ đủ hấp dẫn để các em tự nguyện thay đổi. Cờ vua không đối đầu với game, mà thay thế game bằng một hoạt động trí tuệ sâu sắc hơn, lành mạnh hơn.

Qua đó, nhà trường không chỉ giúp học sinh tránh xa các hệ lụy của nghiện game mà còn phát hiện và nuôi dưỡng những tố chất đặc biệt về tư duy, chiến lược và lãnh đạo – những năng lực quan trọng của công dân thế kỷ 21.

Việc đẩy mạnh phát triển CLB Cờ vua trong dự án tìm tố chất đặc biệt của học sinh cá biệt tại Trường IVS cho thấy một tư duy giáo dục tiến bộ: không loại bỏ học sinh cá biệt, mà trao cho các em cơ hội tỏa sáng theo cách riêng. Cờ vua, từ một môn thể thao trí tuệ, đã trở thành công cụ giáo dục hiệu quả, giúp học sinh nghiện game tìm lại kỷ luật, bản lĩnh và giá trị của chính mình.